اربعین فقط یک پیاده‌روی ساده در مسیر کربلا نیست. اربعین، صحنه رویارویی مستقیم حق و باطل است. اگر در زیارت می‌خوانیم: «و بذل مهجته فیک لیستنقذ عبادک من الجهالة و حیرة الضلالة» یعنی امام حسین علیه‌السلام هستی خود را فدا کرد تا انسان را از چنبره جهل و سرگردانی نجات دهد. امروز در این جاده، ما فقط زائر مزار نیستیم، بلکه سربازان خط مقدم جهاد تبیین هستیم.

در این میان، بزرگ‌ترین آفت حضور ما، تقلیل جایگاه یک زائر به زائر صرف است. زائر صرف کسی است که به این مسیر می‌آید، مناسک را به‌جا می‌آورد، اشک می‌ریزد و سپس بازمی‌گردد، بی‌آنکه متوجه بار سنگین پیام این حرکت بر دوش خود باشد. او گمان می‌کند رسالتش در پایان پیاده‌روی تمام شده است. اما حواسمان نیست که اگر در محدوده عواطف فردی بمانیم، قدرت جریان‌سازی و تمدن‌سازی‌مان خنثی می‌شود.

پس چگونه باید از این آفت عبور کنیم و در غبار این جاده، تمدن نوین را مشق کنیم؟

پاسخ در تغییر موقعیت ما از زائر صرف به رسانه‌گر است. رسانه‌گر کسی است که حضورش را به پیام تبدیل می‌کند. مشق تمدن در اربعین، در مصداق‌های عینی همین تغییر موقعیت نهفته است. در مسیر، زائر ایرانی آستین بالا می‌زند و کنار برادر عراقی‌اش در موکب، زباله‌های مسیر را جمع می‌کند. در موکب دیگر، پزشکی بی‌هیچ چشم‌داشت، پای تاول‌زده زائری از کشوری دیگر را درمان می‌کند. در کربلا، جوانی با گوشی همراه خود قاب‌های نابی از هم‌سفره شدن زائران با ملیت‌های مختلف را ثبت می‌کند و به دنیا مخابره می‌کند.

این مشق تمدنی، در پیوند زدن غبار جاده به دردهای امروز جهان اسلام عیان می‌شود. وقتی تصویر کودکان غزه را بر کوله‌پشتی خود نصب می‌کنیم و به زائر غیرایرانی که کنارمان قدم می‌زند، با زبان ساده یا حتی با زبان اشاره و همدلی می‌فهمانیم که «کربلای امروز غزه و لبنان است»، ما در حال تبیین حقیقت هستیم. وقتی زائر صرف بودن را کنار می‌گذاریم و در گفت‌وگو با دیگران، منطق ایستادگی حسین علیه‌السلام در برابر تحریف را با استدلال و زبان هنر بازگو می‌کنیم، یک سنگر نفوذناپذیر معرفتی ساخته‌ایم.

این تغییر موقعیت، یعنی پایان دوران سکوت. زائر صرف ساکت است، اما رسانه‌گر گویاست. زائر صرف تصویربردار حادثه است، اما رسانه‌گر تحلیلگر پیام آن است. ما در این پیاده‌روی، لایه‌های غبارآلود رسانه‌های دشمن را با حضور و کلام خود کنار می‌زنیم. هر قدم ما، یک اعلان عمومی برای برائت از جهل و یک اقرار صریح به راه حسین علیه‌السلام است. ما دیگر در پی یافتن راه نیستیم؛ ما خود راهیم که با استقامت، مسیر درست را ترسیم می‌کنیم.

امروز جهاد تبیین در گرو همین هم‌صدایی، هم‌دلی عینی و شبکه شدن ماست. اربعین تجلی قدرت ما برای عبور از فتنه‌هاست. اگر این پیاده‌روی را به‌عنوان یک فرصت استراتژیک برای اتصال دل‌ها و انتقال پیام عدالت‌خواهی درک کنیم، اربعین به کانون اصلی تغییر معادلات جهان تبدیل خواهد شد. ما اینجا، در میان همین خستگی‌ها، پیاده‌روی‌ها و خدمت‌های بی‌منت، در حال مشق تمدن نوینی هستیم که بر پایه حق، مقاومت و شفافیت بنا شده است. رسالتی که با گام‌های ما در خاک عراق آغاز می‌شود و در تمام جهان طنین‌انداز می‌گردد.

#اربعین_۱۴۰۵

اربعین فقط یک پیاده روی ساده در مسیر کربلا نیست. اربعین یک عملیات راهبردی در میدان تقابل حق و باطل است. اگر در زیارت می‌خوانیم: «و بذل مهجته فیک لیستنقذ عبادک من الجهالة و حیرة الضلالة» یعنی امام حسین (علیه‌السلام) هستی خود را فدا کرد تا انسان را از چنبره جهل و سرگردانی نجات دهد. امروز در این جاده، ما فقط زائر مزارنیستیم بلکه سربازان خط مقدم جهاد تبیین هستیم.

در این میان، بزرگترین آفت حضور ما، تقلیل جایگاه یک زائر به تماشاچی صرف است. تماشاچی کسی است که به این مسیر می‌آید. فقط می بیند. فقط می گرید و سپس بازمی‌گردد. او فکر می‌کند رسالت او در پایان پیاده روی تمام شده است. اما این نگاه، همان دامی است که دشمن برای ما پهن کرده است. دشمن می‌خواهد ما در محدوده عواطف فردی بمانیم تا قدرت جریان سازی ما خنثی شود.

راهبرد ما در این میدان بزرگ چیست؟ ما باید از وضعیت تماشاچی به وضعیت رسانه گر تغییر موقعیت دهیم. رسانه گر کسی است که حضورش را به پیام تبدیل می کند. این گذار، یک جهش ذهنی و رفتاری است. ما باید بفهمیم که هر یک از ما، یک شبکه رسانه‌ای هستیم. وقتی در مسیر با زائران دیگر از نقاط مختلف جهان گفتگو می‌کنیم، وقتی درد مشترک مظلومان غزه را با منطق حسینی پیوند می‌زنیم و وقتی در برابر روایت‌های دروغین رسانه‌های غربی، واقعیت مقاومت را با زبان هنر و استدلال بازگو می کنیم، در حال انجام رسالت اصلی خود هستیم.

این تغییر موقعیت، یعنی پایان دوران سکوت. تماشاچی، ساکت است اما رسانه گر، گویا است. تماشاچی، تصویربردار حادثه است اما رسانه‌گر، تحلیلگر پیام آن است. ما باید بیاموزیم که چگونه حوادث روز جهان را از دریچه قیام حسینی تفسیر کنیم. وقتی یک زائر اربعین به جای اکتفا به ذکر مصیبت، منطق ایستادگی حسین (علیه‌السلام) را برای مخاطب خود تبیین می کند، او یک سنگر نفوذناپذیر معرفتی ساخته است. این سنگر، سدی بزرگ در برابر هجوم دروغ‌ها و تحریف‌های دشمن است.

ما در این پیاده‌روی، لایه‌های غبارآلود رسانه‌های دشمن را با حضور و کلام خود کنار می‌زنیم. هر قدم ما، یک اعلان عمومی برای برائت از جهل و یک اقرار صریح به راه حسین (علیه‌السلام) است. ما دیگر در پی یافتن راه نیستیم. ما خود راهیم که با استقامت، مسیر درست را برای آیندگان ترسیم می‌کنیم.

این حضور، موضع گیری تمام عیار و نمایش قدرت اراده ای است که در برابر امپراتوری رسانه‌ای دشمن نمی شکند. امروز جهاد تبیین در گرو همین هم صدایی و شبکه شدن ما است. اربعین تجلی قدرت ما برای عبور از فتنه‌ها است. ما پیش قراول فتح قله های حقیقت هستیم. اگر این پیاده روی را به عنوان یک فرصت استراتژیک برای اتصال دل‌ها و انتقال پیام عدالت خواهی درک کنیم، اربعین به کانون اصلی تغییر معادلات جهان تبدیل خواهد شد. ما اینجا مشق تمدن نوین می‌کنیم. تمدنی که بر پایه حق، مقاومت و شفافیت بنا شده است. این تبیین، همان رسالت ما است. رسالتی که با گام های ما در خاک عراق آغاز می‌شود و در تمام جهان طنین انداز می‌گرد.

#اربعین_۱۴۰۵

بیشتر ما فکر می‌کنیم هر چقدر پول و دارایی‌مان را سفت بچسبیم و از آن خرج دیگران نکنیم، سرمایه‌مان بیشتر حفظ می‌شود. در دو دو تا چهارتای ذهن ما، وقتی از ده تومان، دو تومانش را به کسی بدهیم، هشت تومان باقی می‌ماند و این یعنی کم شدن مال. اما امام حسن مجتبی علیه‌السلام پنجره دیگری را رو به ما باز می‌کنند و می‌فرمایند: «پرداخت زکات و حق محرومان، هرگز باعث کم شدن مال نمی‌شود.»

برای فهم این حرف، کافی است به یک استخر آب راکد و یک چشمه جوشان نگاه کنیم. اگر جلوی خروجی آب استخر را بگیریم تا قطره‌ای از آن کم نشود، بعد از مدتی آب می‌گندد، کدر می‌شود و دیگر به کار کسی نمی‌آید. اما چشمه، مدام می‌جوشد، جاری می‌شود، به درختان جان می‌دهد و در عوض، از درون زمین بیشتر و زلال‌تر می‌جوشد. بخشیدن بخشی از مال هم دقیقاً مثل جاری کردن آب چشمه است.

قدیمی‌ها به این قانون، «برکت» می‌گفتند. برکت یعنی همان نیروی پنهانی که باعث می‌شود یک مال کم اما پاک، خیلی بیشتر از پول‌های کلان ولی بی‌برکت، گره از زندگی باز کند و آرامش بیاورد. کمک به دیگران و پرداخت حق محرومان، مثل هرس کردن شاخه‌های اضافی درخت است؛ باغبان شاخه‌ها را می‌برد تا درخت نفس بکشد و میوه‌های شیرین‌تر و بیشتری بدهد. مال ما هم با بخشش و دستگیری از دیگران، نه‌تنها کم نمی‌شود، بلکه رشد می‌کند، پاکیزه می‌شود و در پناه دعای خیر مردم، ماندگار و پربرکت می‌ماند.

یک فراز در زیارت اربعین است که عمق تعهد ما زائران را در معرکه همیشگی حق و باطل عیان می‌سازد و آن عبارت شریف «وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَةِ» است. این جمله که بر فدا شدن خون قلب امام برای نجات بندگان از نادانی گواهی می‌دهد، دقیقاً گره‌گشای مرزبندی‌های امروز ماست.

در روزگاری که جبهه کفر با تمام عِده و عُده خود در برابر حقیقت ایستاده، ما نمی‌توانیم تماشاگر باشیم و به گوشه عافیت پناه ببریم. ما زائران اربعین با قدم‌های خود در این مسیر، اعلام می‌کنیم که آماده‌ایم سرمایه جان و توان خود را در راه هدایت خلق و یاری ولیّ خدا به میدان بیاوریم.

ما باور داریم بی‌طرفی در زمانه هجوم باطل، چیزی جز کمک غیرمستقیم به خیمه دشمن نیست. حقیقت زیارت ما، خروج از بی‌تفاوتی و پیوستن عملی به صف مجاهدانی است که تا آخرین قطره خون پای امام زمان خویش ایستاده‌اند. با تکرار این فراز سرنوشت‌ساز، پیوند خود را با جبهه حق مستحکم می‌کنیم تا در رکاب آخرین حجت خدا، آماده جانفشانی و تبیین حقیقت باشیم.

زیارت عاشورا با سلام آغاز می‌شود، با درودهایی پیاپی که از جنس اتصال، ارادت و گشودن باب معرفت به ساحت قدسی سیدالشهدا علیه‌السلام است. زائر در نخستین گام‌های این متن قدسی با سلام دادن نسبت قلبی خود را با امام برقرار می‌کند اما این متن جریان‌ساز و تمدن‌ساز، او را در ساحت احساس متوقف نمی‌سازد. در میانه راه، افق زیارت دگرگون می‌شود و با فراز «اِنّی سِلمٌ لِمَن سالَمَکُم وَ حَربٌ لِمَن حارَبَکُم»، زائر را از اظهار ارادت به پذیرش یک تعهد روشن و عینی فرامی‌خواند.

در حقیقت، آمدن واژه سِلم پس از سلام، برای تکامل موضع زائر است. سلام، ادب حضور و اعلام پیوند است اما سلم، امضای یک پیمان عملی و هویتی است. سلم یعنی هم‌سو شدن با جبهه حق، هم‌راستا کردن اراده و تصمیم با اولیای الهی و پذیرفتن معیارهای آنان در صلح و ستیز. زیارت عاشورا با این فراز، مرز میان دین‌داری عافیت‌طلبانه و دین‌داری مسئولانه را ترسیم می‌کند. حقیقت آن است که سلام، اگر به سلم نرسد، تنها اظهار ارادت است، نه امضای وفاداری. چه بسیار کسانی که سلام بر حسین علیه‌السلام را بر زبان جاری می‌کنند اما در بزنگاه‌های زندگی و عرصه‌های اجتماعی، از موضع‌گیری به سود حق پرهیز می‌کنند و بی‌طرفی را بر مسئولیت ترجیح می‌دهند.

این مرزبندی، پایه شکل‌گیری هویت مؤمنانه و جامعه حق‌مدار است. جامعه‌ای که نتواند سلم و حرب خود را بر اساس معیارهای الهی تنظیم کند، به‌تدریج در منظومه فکری و فرهنگی باطل استحاله خواهد شد. زیارت عاشورا با آموزش این موضع‌گیری، مؤمن را از انفعال و بی‌طرفی بیرون می‌آورد و به حضور آگاهانه در جبهه حق فرا می‌خواند. از همین رو، مقاومت در منطق عاشورا یک واکنش مقطعی نیست بلکه مسیری پیوسته و امیدآفرین برای تحقق وعده‌های الهی است؛ مسیری که افق آن، غلبه نهایی حق بر باطل و استقرار عدالت الهی است. چنین نگاهی، مرزبندی امروز را به سرچشمه امید فردا تبدیل می‌کند و ترس از هیمنه ظاهری ستمگران را از دل‌ها می‌زداید.

بنابراین، مسئله زیارت عاشورا تنها گفتن سلام نیست بلکه پذیرفتن سِلم است. سلم یعنی زائر در صلح و ستیز، معیار خود را جبهه حق قرار دهد و منفعت‌طلبی یا هراس را در تصمیم‌های خویش دخالت ندهد. در این ساحت، انسان از مرز ارادت عبور می‌کند و به میدان بیعت گام می‌نهد. بیعتی که هویت می‌سازد، جامعه را از بی‌طرفی می‌رهاند و انسان را در صف حق استوار نگه می‌دارد. سلام عاشورا، آن‌گاه معنا و صدق می‌یابد که با سِلم عاشورا همراه شود.

#محرم_۱۴۰۵
#پویش_نذر_رسانه‌ای_اربعین