یکی از مواردی که دانستن آن پیرامون موضوع تحقیق لازم است ” فرضیه‌ها و پیشفرضهای تحقیق” است که از اجزاء طرح تحقیق است.
در این بحث کوتاه علمی، هدف ما پرداختن به فرضیه‌های تحقیق و پیشفرضهای آن است.
“فرضیه‌‌ی تحقیق” همان پیش‌داوری و حدس‌های علمی درباره مسئله تحقیق است که معمولا پس از مطالعات اولیه درباره موضوع به ذهن پژوهشگر می‌رسند و با تمام شدن پژوهش پذیرفته یا ردّ می‌شود.
فرضیه تحقیق باید با جمله‌های احتمالی بیان شود؛ اگر چه پژوهشگر با یافته‌های علمی خود پس از اتمام تحقیق ممکن است همه آنها را اثبات کند اما در ابتدا باید به شکل احتمالی نوشته شوند.
“پیشفرضهای تحقیق” به خلاف فرضیه‌های تحقیق پاسخ‌های یقینی پژوهشگر به سوال‌های مقدماتی است که قبلا اثبات شده‌اند. این پاسخ‌ها در بخش کلیات و مفاهیم بیان می‌شوند.
نکته: سوالات مقدماتی برای شناخت مسئله تحقیق بیان می‌شوند؛ پرسش‌هایی که برای شناخت کلیدواژه‌های سوال اصلی- معنای لغوی و اصطلاحی- طرح می‌شود و در بخش کلیات و مفاهیم به آنها پاسخ داده می‌شود.
◇توضیحات تکمیلی
سوال اصلی، سوالی است که از عنوان تحقیق در قالب پرسش ساخته می‌شود.
سوال فرعی، پرسش‌هایی که از سوال اصلی بیرون می‌آیند و پاسخ به آنها بخشی از پاسخ سوال اصلی است. (این سوالات، سازنده فصول تحقیق هستند که با تبدیل ساختار پرسشی جمله سوالی به خبری، عنوان هر فصل قرار می‌گیرند. )
——-’———’———–
با اقتباس از کارگاه هنر پژوهش استاد احسان ابراهیمی
یکی از دشواری‌های مقاله نویسی انتخاب عنوان مقاله است. در هر حوزه موضوعی تقریبا تعداد قابل توجهی عنوان‌های مشابه موضوع‌ِ انتخابی ما وجود دارد که کار ما را سخت می‌کند.
دانستن چند نکته کلیدی در باره تازگی یا اصالت موضوع مشکل ما را مرتفع می‌کند.
یکی از این موارد پاسخ به سوال‌های اساسی در آن حوزه موضوعی است.
1. جستجوی اینکه در آن موضوع، به چه مواردی پرداخته شده است؟
2. در صورت پرداخته شدن به آن موضوع کدام از زوایا مغفول مانده یا کاستی دارد؟
3. درپژوهش‌های انجام شده پیرامون موضوع خطاها کجاست؟
4. فهرست منابع یا استنادهای متنی تحقیقات مشابه تا چه اندازه دست‌اول و جامع است؟
5. نیاز جامعه پژوهشی در ارتباط با موضوع چیست؟
و…
-حال انتخاب و پرداختن به بخش‌های مغفول مانده یک موضوع
-نگاه از زاویه‌ایی خاص به موضوع
-پرداختن به موضوعات مشابه با هدف رفع خطای پژوهشی در قالب تحلیل جامع و ادله کافی
-در نظر گرفتن نیاز فعلی جامعه پژوهشی
-پرداختن به موضوع با استناد به منابع دست اول بیشتر با هدف پربارتر کردن آن، در قالب امتیاز تحقیق فعلی
همه این موارد به نوعی اصالت موضوع محسوب می‌شود و انتخاب عنوان تحقیق ما را آسان‌تر می‌کند و در صورت غفلت از این نکته، ممکن است با پرداختن به برخی موضوعات، کار ما کاری موازی با تحقیقات دیگر محسوب شود.
بنابراین دقت در موارد پیش‌گفته “تازگی یا اصالت موضوع” را تامین می‌کند و شما می‌توانید از تازگی موضوع خود مطمئن باشید و با خیال راحت به آن بپردازید.
بسیاری از عنوان‌ها انتخابی برای مقاله‌های علمی “عام” هستند و بسیاری از پژوهشگران مبتدی در ادامه کار تحقیق با مشکل روبروه می‌شوند.
یکی از دردسرهای انتخاب “موضوع عام” این است که نیازمند تحقیق جامع پیرامون همان بحث و سپس آوردن همه ادله و شواهد موجود است.
اغلب نویسندگان ناآشنا یا مبتدی به واسطه انتخاب موضوع عام یا بخشی از بحث را ناتمام می‌گذارند یا به علت گستردگی بحث از آوردن برخی ادله و شواهد موجود صرف‌نظر می‌کنند که نادرست است.
سه راهکار بسیار ساده برای محدود سازی موضوع عام وجود دارد که در صورت استفاده محقق از این روش‌ها علاوه بر اینکه کار پژوهشگر بسیار سهل و آسان می‌شود در روند پژوهش هم اثرگذار است.
۱. محدود‌سازی به لحاظ موضوع
در صورت داشتن “موضوع عام” آن را طبقه‌بندی کنید یا به عبارتی به شاخه‌ها و زیر شاخه‌های آن موضوع تقسیم کنید و سپس یکی از شاخه‌های آن را انتخاب کنید.
فراموش نکنید که در مطالعات علمی طبقه‌بندی یکی از مهارت‌های تحلیلی است که محقق نیازمند آن است.
۲. محدود‌سازی با قید زمان
در صورتی که موضوع زمان‌مدار باشد، می‌توان با قید زمان محدود کرد.
۳. محدود‌سازی با قید مکان
در صورتی‌که موضوع مکان‌مند باشد می‌توان با قید مکان محدود کرد.
مثال:
آلودگی‌های زیست‌محیطی یکی از مشکلات بشر است.
آلودگی‌های زیست محیطی را می‌توان به لحاظ موضوعی به شاخه‌های زیرتقسیم کرد.
-آلودکی هوا-
-آلودگی خاک-
-آلودگی آب-
-آلودگی صوتی-
در مرحله بعد استفاده از قید زمان و مکان با توجه به زمان‌مدار یا مکان‌مند بودن موضوع است.
آلودگی هوا در شهر تهران (قید مکان) در پنج سال اخیر (قید زمان) یکی از مشکلات این شهر است.
#به_قلم_خودم
#پژوهشی
#تولیدی
لازم نیست سر در بیاورید که خدا چطور می‌خواهد مشکلاتِ شما را حل کند.
این مسئولیتِ اوست.کارِ شما نیست.
کارِ شما این است که به او اعتماد داشته باشید.
آن موقعیت را به خدا بسپارید و به او اعتماد کنید.
خدای ما، خدای مافوقِ طبیعیست.
او محدود به قوانینِ طبیعت نیست.
در زندگی دفعتاً متوجه می‌شویم که خداوند کارهایی در زندگی‌مان کرده که خود به تنهایی حتی در رویا هم قادر به انجامش نبوده‌ایم. .❤️
زمانی حضورشان را چونان طراوت آب حس می‌کنی که روح‌افزاست و زندگی بخش!
و گاهی چون صوتِ خوش گلبانگ اذن می‌مانند که یادت می‌آید از ریسمان آنان وصلی به آسمان بالا!
گاهی آنقدر نزدیکند و در کنار تو که اصلا یادت می‌رود، کوچ کرده‌اند و “… قُتِلوا فی سَبیلِ اللَّهِ أَمواتًا ۚ بَل أَحیاءٌ عِندَ رَبِّهِم یُرزَقونندَ” در کنارمان!
گاهی در وانفسای بی‌آبی و عطش معنوی روزگار واسطه نزولات آسمانی‌اند، اگرچه چشم‌های من و تو را غبار دنیازدگی پوشانده است!
و نه گاهی، بلکه همواره در تبِ تند زمین در یمین و یسار جهان، وصیت و کلام‌‌شان هیمنه‌ی دشمن را به آنی درهم می‌شکند و یادآور جلوه‌های فتح المبین است.
و ردّ پایشان نه تنها بر روی هر نقطه از سرزمین‌مان است که عطر حضورشان هر لحظه در آفاق و انفس ساری و جاری است و مشام‌ها را هر دم می‌نوازد!